Iran-conflict houdt markten nerveus - beleggers rekenen op lange oorlog, maar sluiten snelle exit niet uit

Het conflict in het Midden-Oosten is de afgelopen dagen verder opgelaaid en de hoop op een korte oorlog neemt af. Diplomatieke pogingen in de regio om te de-escaleren lopen vast, terwijl Iran blijft reageren op aanvallen van de VS en Israël. De Straat van Hormuz, cruciaal voor de wereldwijde energie-aanvoer, is daardoor in de praktijk nagenoeg dicht; alleen de meest roekeloze rederijen varen nog. Iran heeft bovendien een nieuwe Opperste Leider gekozen die als hardliner geldt, wat de weg naar de-escalatie nog verder lijkt te versmallen.

Het beoogde eindpunt blijft onzeker

Het blijft onduidelijk wat de VS en Israël precies willen bereiken. Er worden meerdere doelen genoemd, maar het is niet helder welke ‘rode lijnen’ zijn en welke vooral wensen. Het terugdringen van Irans nucleaire capaciteit lijkt het meest essentieel, al werd in 2025 al gesteld dat dit doel was behaald. Ook het uitschakelen van langeafstandsraketten staat op de agenda, maar is lastig te garanderen. ‘Regime change’ wordt vaker genoemd, terwijl onduidelijk is hoe dat met alleen luchtaanvallen af te dwingen is.

Het doel doet ertoe

Wie de duur van de oorlog en de economische schade wil inschatten, moet eerst helder krijgen wat de doelen zijn. Meerdere signalen wijzen op een langere campagne. Iran zegt het huidige tempo van vergelding zes maanden te kunnen volhouden - langer dan de ‘enkele weken’ waar markten op leken te rekenen. Washington wil bovendien eerder verrijkt uranium veiligstellen dat voor kernwapens kan worden gebruikt, maar internationale inspecties zijn al lange tijd uitgebleven, waardoor de locatie onzeker is. De benoeming van een hardliner aan de top in Teheran suggereert bovendien weinig druk om van koers te veranderen.

Toch zijn er ook routes naar een snellere afbouw. President Trump heeft vaker abrupt van beleid gewisseld, ongeacht de gevolgen. En met de ‘midterms’ later dit jaar in zicht is Washington extra gevoelig voor alles wat de kosten van levensonderhoud opdrijft. Een manier om de ‘overwinning’ te claimen en de olieprijs te drukken kan daardoor zwaarder gaan wegen dan langetermijndoelen.

De duur doet ertoe

Een langer conflict vergroot de kans op verdere destabilisatie, zwaardere schade aan vitale infrastructuur en langdurige verstoringen van de energievoorziening. Noodgrepen zoals olie omleiden via pijpleidingen naar havens buiten de Perzische Golf of strategische oliereserves vrijgeven - zijn hooguit tijdelijk en onvoldoende om een aanhoudende beperking in de Straat van Hormuz te compenseren.

Niet alleen olie staat op het spel. Voor Europa zijn gasleveringen cruciaal, terwijl ook andere basisgrondstoffen doorwerken in ketens van chemie tot kunstmest. Vorige week prijsden markten nog een kortstondige hapering in; dat sentiment is in het afgelopen weekend gekanteld. Energieprijzen bewegen nu alsof het risico op een langere confrontatie groter is geworden. De onduidelijkheid over de doelen van de VS en Israël vergroot die onzekerheid en precies daar houden markten niet van.

Impact op de markten

De olieprijs is boven de $100 per vat geschoten nu de zorgen over de aanvoer toenemen. Europese gasprijzen zijn sinds eind februari bijna verdubbeld. Daarmee keert het inflatiespook terug dat in 2022 oplaaide na de Russische inval in Oekraïne en het wegvallen van een groot deel van de Russische energie-aanvoer.

De vrees voor een nieuwe inflatiegolf in Europa of hardnekkiger inflatie in de VS jaagt de obligatierentes omhoog. In de VS hebben beleggers één renteverlaging van de Federal Reserve tegen eind dit jaar uit de verwachtingen gehaald. De Amerikaanse 10-jaarsrente steeg minder sterk dan Europese tegenhangers, mede doordat recente arbeidsmarktcijfers de opwaartse druk van inflatieverwachtingen deels temperden.

In Europa en het VK lopen ook de inflatieverwachtingen op: breakeven-rentes in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zijn omhooggeschoten. Voor eind 2026 prijst de markt inmiddels meer dan anderhalve renteverhoging door de ECB in. In het VK is de draai scherp: waar eind februari nog twee renteverlagingen werden verwacht, ligt nu een renteverhoging met meer dan 50% kans op tafel. Markten rekenen daarmee op langer hoge energieprijzen en zien het risico op stagflatie toenemen, als duurdere energie een herstel van de groei belemmert.

De onzekerheid geeft de dollar steun, omdat de VS relatief beter tegen een energieschok bestand lijkt. Tegelijk drukken hogere rentes en een sterkere dollar op de goudprijs. Op aandelenmarkten keert de dynamiek om: winnaars van begin 2026 staan onder druk. Aziatische beurzen krijgen tegenwind van een sterkere dollar en hogere olieprijzen, Europa blijft kwetsbaar door gas. In de VS zijn er tekenen dat de voorsprong van value op growth afbrokkelt. AI-gerelateerde aandelen presteren in 2026 tot dusver al minder dan de bredere markt, maar de angst dat duurdere energie het rooskleurige groeibeeld aantast, zet beleggers aan het denken.

De facto sluiting van Hormuz is zonder precedent. Maar ook de uitgangspositie telt: aandelen gingen het conflict in met hoge waarderingen. Forward P/E’s lagen in het hoogste kwartiel van hun 20-jaarsbandbreedte - grofweg 15% tot 30% boven de mediaan. Opvallend genoeg zijn het juist de markten met de grootste dalingen die tot 9 maart 2026 de hoogste jaarresultaten hadden geboekt.

Risico op een langdurige oorlog, maar sluit een snelle ‘overwinning’ niet uit

Geopolitieke ontwikkelingen als het conflicten het Midden-Oosten laten zien waarom spreiding loont in een multi-assetportefeuille. Geopolitiek is zelden helder te duiden, zeker nu Washington onzekerheid ogenschijnlijk inzet als onderhandelingsinstrument. De afgelopen dagen is vooral duidelijk geworden dat het conflict langer kan duren dan gehoopt, met grotere economische schade als risico, en markten prijzen dat inmiddels in. Hogere inflatie en lagere groei liggen op tafel. Tegelijk blijven de uitkomsten tweezijdig: politieke druk in de VS maakt een snelle ‘overwinning’ niet ondenkbaar. Koersen kunnen daardoor heftig blijven schommelen, gedreven door energieprijzen.

Lees meer in Investment considerations of prolonged uncertainty over Iran van portfoliomanager Oliver Blackbourn en Adam Hetts, Head of Multi-Asset bij Janus Henderson.