Venezuela vormt nieuw hoofdstuk in wereldwijde herschikking

De gewaagde stap van de VS om president Maduro uit Venezuela te halen om hem in de VS te berechten, heeft de wereld geschokt, maar het is niet de eerste keer dat de VS zich in andere landen mengt en het zal waarschijnlijk ook niet de laatste keer zijn. Hoewel deze ontwikkeling symbolisch belang heeft, zal de onmiddellijke impact op de wereldmarkten waarschijnlijk beperkt blijven. Het grotere verhaal ligt wellicht in wat dit op langere termijn betekent, als onderdeel van een bredere macro-economische drijvende kracht achter geopolitieke herschikking.

Kortstondige marktschommelingen

De ongelukkige gevolgen van de economische en politieke moeilijkheden waarmee Venezuela de afgelopen twee decennia te kampen heeft gehad, bovenop de sancties, hebben ertoe geleid dat veel bedrijven uit ontwikkelde markten zich volledig uit de markt hebben teruggetrokken. Voor de weinige bedrijven die nog actief zijn in Venezuela (bijvoorbeeld Chevron, Repsol en Telefónica) zou een stabieler beleidsklimaat voor meer verlichting kunnen zorgen.

Op korte termijn kunnen Venezolaanse obligaties aanvankelijke steun krijgen als de markten rekening houden met het vooruitzicht van een normalisering van het beleid (ervan uitgaande dat het land chaos weet te vermijden – de eerste tekenen wijzen erop dat de VS bereid zijn om pragmatisch samen te werken met de huidige Venezolaanse autoriteiten na de uitdagingen in Irak en Afghanistan). Ook de oliemarkten zouden kunnen reageren, maar niet noodzakelijkerwijs in de richting die men zou verwachten. Hoewel geopolitieke onzekerheid vaak tot hogere prijzen leidt, zou een uiteindelijke toename van het aanbod uit Venezuela neerwaartse druk uitoefenen op de prijs van ruwe olie – zodra de scheepvaartroutes zich stabiliseren en de sancties duidelijker worden.

Wereldwijde bevoorrading aanvullen: waarom Venezuela belangrijk is

Ondanks het feit dat Venezuela over 's werelds grootste bewezen oliereserves beschikt, is de productie van het land ingestort van ongeveer 3 miljoen vaten per dag in het begin van de jaren 2000 tot minder dan een derde daarvan in de afgelopen jaren. Sancties, chronische onderinvestering en verslechterde infrastructuur hebben de productie sterk teruggedrongen.

Een overgang naar een pro-westerse regering zou de sancties kunnen verlichten, buitenlandse investeringen mogelijk maken (hoewel dit een mentaliteitsverandering bij het huidige regime van Venezuela of een volledige regimewisseling zou vereisen) en de productie doen toenemen. Het is mogelijk dat Venezuela met hulp van buitenaf en gunstige politieke omstandigheden de productie binnen twee jaar zou kunnen verdubbelen tot 2 miljoen vaten per dag en op langere termijn zelfs nog aanzienlijk meer. Een dergelijke uitbreiding zou de mondiale oliebalans veranderen. Het is niet moeilijk te begrijpen waarom een Venezuela onder de vleugels van de VS de energiezekerheid voor de VS en bij uitbreiding voor het Westen zou kunnen verbeteren.

Politieke gevolgen op langere termijn – nieuwe focus op invloedssferen

Afgezien van directe marktoverwegingen kan de verschuiving in Venezuela ook geopolitieke gevolgen op langere termijn hebben. Als de VS zich eenzijdig opstellen om economische of politieke doelstellingen te bevorderen, kan dit precedenten scheppen die ook in andere regio's navolging vinden. Het maakt het voor de VS ook moeilijker om soortgelijke acties van anderen in de toekomst te veroordelen.

Een terugkeer naar een wereld met afgebakende ‘invloedssferen’ is aannemelijk: China dat zijn dominantie in Azië uitoefent, de VS die zijn positie in Noord- en Zuid-Amerika versterkt en Europa dat blijft navigeren door de complexe dynamiek met Rusland. De transitie in Venezuela kan daarom een microkosmos zijn van een bredere mondiale herschikking, waarop beleggers zich wellicht actief moeten aanpassen.

Vooruitblik

De politieke verschuiving in Venezuela zal op korte termijn waarschijnlijk niet leiden tot een bredere herwaardering van de markt. Toch verdienen de gevolgen ervan – voor de energievoorziening, staatsobligaties van opkomende markten, geopolitieke spanningen en diversificatie van de toeleveringsketen – voortdurende aandacht.