Europese chemie profiteert onverwacht van verstoringen wereldhandel
Verstoringen in de scheepvaart hebben de handelskosten tussen Azië en Europa verhoogd en voor langere levertijden gezorgd. Daardoor functioneren zij feitelijk als een importheffing die Europese chemieproducenten met regionale supply chains en betrouwbaardere leveringen bevoordeelt. En afgenomen concurrentie uit Azië heeft de prijszetting en kasstromen van Europese high yield-chemiebedrijven ondersteund, wat leidt tot krappere credit spreads en bijdraagt aan betere prestaties van de sector.
De geopolitieke spanningen rond de Rode Zee, het Suezkanaal en inmiddels ook de Straat van Hormuz zorgen voor grote verstoringen in de wereldhandel. Maar waar veel sectoren vooral de negatieve gevolgen voelen van hogere transportkosten en langere levertijden, ontstaat volgens Tom Ross van Janus Henderson Investors juist een onverwachte winnaar: de Europese chemiesector.
Door de ontwrichting van mondiale scheepvaartroutes verliezen Aziatische exporteurs een belangrijk deel van hun historische kostenvoordeel, terwijl Europese producenten profiteren van kortere ketens, betrouwbaardere leveringen en een sterkere positie richting klanten.
Sinds 2023 zorgen aanvallen in de Rode Zee en verstoringen rond het Suezkanaal al voor hogere transportkosten tussen Azië en Europa. De situatie escaleerde begin 2026 verder door de sluiting van de Straat van Hormuz. Daardoor zijn transittijden opgelopen en zijn brandstof- en verzekeringskosten fors gestegen. Vooral voor bulkchemicaliën, polymeren en plastics - producten waarbij transportkosten een belangrijk deel van de totale kostprijs vormen - wordt export vanuit Azië naar Europa daardoor steeds minder aantrekkelijk.
Transportverstoring werkt als verborgen importheffing
Volgens Ross beginnen de logistieke verstoringen inmiddels te functioneren als een soort impliciete importheffing. Europese chemiebedrijven beschikken namelijk over relatief regionale supply chains en zijn daardoor minder afhankelijk van lange internationale aanvoerroutes.
Daardoor krijgen Europese producenten volgens hem een concurrentievoordeel dat de structurele nadelen van de sector tijdelijk overschaduwt. De Europese chemie-industrie kampt al jaren met hoge energieprijzen, zware regelgeving en overcapaciteit. Maar in de huidige omgeving wegen leveringszekerheid, korte levertijden en lagere voorraadrisico’s zwaarder dan de hogere productiekosten.
Vooral klanten in de auto-industrie, farmacie en bouwsector kiezen daardoor vaker voor lokale leveranciers om risico’s in de keten te beperken. Tegelijkertijd worden Europese voorraden opnieuw opgebouwd nu levertijden vanuit Azië sterk zijn opgelopen. Aziatische producenten staan volgens Ross voor een moeilijke keuze: hogere transportkosten zelf absorberen of die doorberekenen aan klanten. In beide gevallen verdwijnt een deel van hun traditionele prijsvoordeel ten opzichte van Europese concurrenten.
Kredietmarkten reageren positief
Een vergelijkbare dynamiek was volgens Ross ook zichtbaar tijdens eerdere verstoringen in 2024, toen aanvallen van Houthi-rebellen in de Rode Zee en arbeidsconflicten in Amerikaanse havens de wereldhandel verstoorden. Destijds profiteerden Europese producenten van aromaten en basischemie eveneens van minder concurrentie uit Azië, wat leidde tot betere volumes, hogere prijzen en sterkere kasstromen. Ook kredietmarkten reageerden daarop. Europese high yield-obligaties van chemiebedrijven presteerden beter dan de bredere high yield-markt doordat de winstvooruitzichten verbeterden. Dat werd zichtbaar in dalende credit spreads.
Op bedrijfsniveau lopen de gevolgen inmiddels sterk uiteen. Zo herstelden de obligaties van het Britse Synthomer gedeeltelijk doordat de importdruk afnam en de verwachtingen voor de kasstromen stabiliseerden. Ook grotere spelers met veel Europese productiecapaciteit, zoals INEOS, profiteren volgens Ross van de terugval van exportstromen uit Azië en het Midden-Oosten naar Europa. De recente winstontwikkeling van INEOS illustreert volgens hem hoe sterk de marktomstandigheden zijn veranderd. Het bedrijf verwachtte voor april 2026 alleen al een EBITDA van circa €400 miljoen, vrijwel gelijk aan de €426 miljoen die in de drie voorgaande maanden samen werd verdiend.
Structureel kwetsbaar, maar tijdelijk geholpen
Ross benadrukt dat Europese high yield-emittenten in de chemiesector structureel kwetsbaar blijven. De sector kampt nog altijd met cyclische vraag, hoge energiekosten en stevige concurrentie uit andere regio’s. Toch is de relatieve positie van Europese spelers volgens hem duidelijk verbeterd ten opzichte van wereldwijd opererende concurrenten.
De langdurige verstoring van mondiale handelsroutes heeft volgens Janus Henderson de waarde van nabijheid tot klanten en leveringszekerheid vergroot. Dat creëert een tijdelijke maar belangrijke buffer voor winstgevendheid en kredietkwaliteit van regionaal georiënteerde producenten. Juist dat soort kansen wordt volgens Ross vaak gemist door beleggers die uitsluitend naar indexniveau kijken in plaats van naar individuele bedrijven.
Daarnaast sluit Janus Henderson niet uit dat de huidige situatie uiteindelijk leidt tot nieuwe Europese beschermingsmaatregelen tegen dumping. De handelsoorlog tussen de VS en China zorgde er vorig jaar al voor dat chemie-exporten die oorspronkelijk voor beide landen bestemd waren, werden omgeleid naar Europa. Dat zette extra druk op Europese producenten. Volgens Ross kunnen aanvullende maatregelen vanuit Brussel helpen om de concurrentiepositie van de Europese chemiesector ook na normalisatie van de handelsroutes te beschermen.
Lees meer in Beyond headline spreads: Hidden opportunities in high yield van Tom Ross, CFA, head of high yield, portefeuillebeheerder bij Janus Henderson.
Serge Vanbockryck
